حدود یک سال و نیم پیش مقاله با عنوان "با nLite ویندوز سفارشی بسازید" نوشتم. در اون مقاله با بخشی از چگونگی سفارشی سازی ویندوز آشنا شدید. اما باز هم سوالاتی در ذهن خیلی ها از جمله خود من باقی بود که ویندوز هایی مثل MRT به چه شکل سفارشی سازی می شوند. چند روز پیش دوست عزیزی لطف کرد و با صحبت هایی که انجام شد، تصمیم گرفت تجربیات خودش رو در این مورد به صورت مقاله ای برای سفارشی سازی ویندوز، اعم از اضافه کردن نرم افزار هایی که به صورت اتوماتیک همراه ویندوز نصب شوند، اضافه کردن فونت، wall paper، screen saver و ... به ویندوز، تغییر در ستاپ ویندوز و ... آماده کنه تا در سایت قرار بدم. در این آموزش برخی از سوالات دوستان در آموزش قبل از جمله چگونگی سفارشی سازی MRT و امثالهم پاسخ داده شده است.
نا گفته نمونه در صورتی که با نرم افزار nLite و ساخت Addon ها آشنایی ندارید، ابتدا آموزشی رو که لینک دادم (با nLite ویندوز سفارشی بسازید) مطالعه بفرمایید. همچنین برای تست ویندوز به دلیل اینکه احتمال خطا درش وجود داره، توصیه می کنم اول رو بر روی یک Virtual Pc نصب کنید.
در انتها جا داره از دوست عزیزم، جناب آقای سعید طالشی جهت آماده کردن این آموزش ها تشکر ویژه ای داشته باشم. ممنون سعید جان %20-%20__%20شبکه%20کامپیوتر%20ایران%20__files/sm_33.gif)
* آموزش پرتابل سازی برنامه ها با Thinstall Virtualization Suite
از آنجایی که خیلی از عزیزان همچنین خود من در پی این بودم که به CD ویندوز نرم افزار اضافه کنم تا به صورت خودکار همراه ویندوز نصب شوند و همچنین یکسری تغییرات در ویندوز اعمال کنم دنبال نرم افزار مناسبی برای این کار میگشتم تا اینکه سال گذشته به صورت اتفاقی در سایت پی سی دانلود به nLite بر خوردم و توانستم خیلی از تغییراتی را که میخواستم روی ویندوز اعمال کنم اما هر کاری میکردم نمیتوانستم به ویندوز برنامه اضافه کنم. این تلاشها ادامه داشت تا اینکه در تاریخ 13/12/88 که در گوگل به دنبال آموزش کامل nLite میگشتم به سایت irpcn رسیدم و با مطالعه ی مطلبی که در این باره آموزش داده شده بود فهمیدم که برای اضافه کردن برنامه به ویندوز باید فایل نصب برنامه را توسط Add-ons maker به یک Add on تبدیل کنم و سپس آن را اضافه کنم. اما در قسمت نظرات یکی از عزیزان به نام نرگس یادداشتی را مبنی بر این گذاشته بود که این کار را انجام داده ولی باز هم نصب برنامه به صورت تمام خودکار و بدون دخالت کاربر انجام نمیشود. از آنجا بود که من به این فکر افتادم که ابندا نرم افزار را پرتابل کنم تا از وابستگی به فایلهای سیستمی جداشود و سپس توسط نرم افزاری مانند WinZip یا Winrar آن را به صورت یک فایل نصب (Self-Extract) در آورده و برای اضافه کردن به ویندوز آن را به یک Add on تبدیل کنم. که خوشبختانه این کار با موفقیت رو به رو شد و من هم تصمیم گرفتم تا آموزش این کار را در دو قسمت شامل: 1- پرتابل سازی نرم افزارها 2- ساخت یک SFX با نصب تمام خودکار، آماده کنم و در اختیار همه ی شما عزیزان قرار دهم و بتوانم در حد توان خودم خدمتی هر چند کوچک به علاقه مندان کرده باشم.
تمام فایلهای آموزش به صورت PDF به علاوه ی لینک دانلود فایلها و نرم افزار های مورد نیاز در این سایت موجود است. یک توضیح : من این کار را روی حدود 20 نرم افزار امتحان کرده و به نتیجه رسیده ام ، اما ممکن است این روش برای تمام نرم افزارها نتیجه ی مثبت نداشته باشد. با عرض معذرت از اینکه پر حرفی کردم ، اما احساس کردم این توضیحات نیاز بود.
خب. و امّا آموزش برنامه :
1- پس از نصب نرم افزار Setup Capture را اجرا میکنیم.
2- در پنجره ی اول گزینه ی Next را کلیک میکنیم.
3- در پنجره ی دوم درایو سیستمی (درایوی که ویندوز در آن قرار دارد. مانند :C) و درایوی که میخواهیم نرم افزار را در آن نصب کنیم تیک زده و سپس گزینه ی Next را کلیک میکنیم.
توضیح: اگر میخواهید نرم افزار را در درایو سیستمی نصب کنید فقط همان درایو (سیستمی) را تیک بزنید ولی در صورتی که میخواهید نرم افزار را در درایوی غیر از سیستم نصب کنید، درایو سیستم و درایو مورد نظر برای نصب را تیک بزنید.
4- منتظر میشویم تا برنامه محتویات درایوها را بررسی کند.
5- در پنجره ی بعدی که ظاهر میشود همانطور که از توضیحات درون پنجره هم پیداست، برنامه (Thinstall) را به همان حالت (باز) رها کرده و نرم افزار مورد نظرمان را نصب میکنیم و پس از پایان نصب اگر نرم افزار به رجیستر کردن (فعال سازی) مانند (Patch-Crack-Keygen-Serial) نیاز داشت آن را رجیستر کرده و به سراغ Thinstall میرویم.
6- گزینه ی Next را انتخاب کرده و منتظر میشویم تا نرم افزار به بررسی تغییرات به وجود آمده پس از نصب نرم افزار بپردازد.
7- در پنجره ی بعدی از فایلهای پیدا شده در برنامه ی نصب شده یک یا چند فایل را خود برنامه (Thinstall) پیشنهاد میکند که شما میتوانید آن را بسته به نیاز خود انتخاب کرده و یا از حالت انتخاب در آورید. در قسمت Primary Data Container هم میتوانید فایل اولیه (اصلی)را هم انتخاب کنید. پس از انتخاب فایلها گزینه ی Continue را انتخاب کنید.نکته: همیشه 3 فایل md.exe-Regedit.exe و iexplorer.exe هم نمایش داده میشوند که شما از تیک زدن آنها خود داری کنید.
8- دو بار بر روی next کلیک کرده و سپس محل ذخیره ی اطلاعات را مشخص کرده و به مرحله ی بعد بروید.
نکته: بهتر است محل انتخابی درایوی غیر از درایو سیستمی باشد.
9- همانطور که در این پنجره مشاهده میشود عملیات برنامه کامل شده است اما کار ما هنوز تمام نشده. گزینه ی finish را انتخاب کنید.
10- حال به محلی که برای ذخیره سازی فایلها مشخص کرده بودید رفته و فایل Build.bat را اجرا میکنیم تا برنامه ی پرتابل ساخته شود. خب حالا یه کار کوچک دیگر مانده آن هم این است که پوشه ی اصلی را از میان پوشه ها پیدا کنید ، آن را جدا کرده و بقیه را حذف کنید که کار سختی نیست. اسم پوشه ی اصلی معمولا به صورت زیر است:
% اسم پوشه ای که برنامه را در آنجا نصب کرده اید%
برای مثال اگر برنامه را در آدرس پیش فرض که معمولا به این صورت می باشد: C:\Program Files نصب کرده باشید اسم پوشه ی اصلی اینگونه خواهد بود: %ProgramFilesDir% .این پوشه میتواند اسمهایی از قبیل %ProgramFilesDir% - %System%-%SystemSystem% و یا %SystemRoot% داشته باشد.
راهنمایی: تمام فایلها و یا فایلهای اجرایی که درون پوشه ی اصلی نصب برنامه قرار دارند در این پوشه مانند پوشه ی اصلی دیده میشوند که میتوانید پوشه ی داخل آن را روی فلش و یا CD کپی کرده و بدون نیاز به نصب از آن استفاده کنید و از برنامه ی پرتابل خود لذت ببرید.
* آموزش ساخت یک SFX با نصب خودکار (بدون نیاز به تایید)
با خودم فکر کردم بهتره با هم راحت تر و خودمونی تر باشیم واسه همین از این به بعد آموزشها رو با زبون گفتار براتون مینویسم امیدوارم که خوشتون بیاد. اگه آموزش قبلی رو خونده باشین دیدین که به ساخت برنامه ی پرتابل پرداختیم. حالا توی این آموزش میخوایم برای برنامه ی پرتابل ساخته شده یه فایل نصب به صورت تمام خودکار درست کنیم که برای انجام این کار از برنامه ی محبوب Winrar استفاده میکنیم. البته همون طور که معلومه این کار رو میشه روی هر فایلی اعمال کرد. ضمنا توی آموزش اول هم گفتم قصد ما از این دو آموزش اضافه کردن برنامه به CD ویندوزه.خب دیگه روده درازی بسه بریم سراغ اصل مطلب یعنی آموزش:
1- ابتدا روی پوشه (یا فایلهای) مورد نظر کلیک راست کرده و گزینه ی Add to archive… رو انتخاب میکنیم.
2- در قسمت Archive name یه اسم برای فایل نصبمون انتخاب میکنیم البته توجه داشته باشین که پسوندش رو تغییر ندین.
3- با زدن Browse جایی رو برای ذخیره ی فایل نصب انتخاب کنین.
4- در قسمت Compression method برای اینکه درصد فشردگی فایلمون به حد اکثر برسه گزینه ی Best رو انتخاب میکنیم.
5- از قسمت Archive options گزینه های زیر رو تیک میزنیم:
Create SFX archive: ساخت یه فایل نصبCreate solid archive: فشرده سازی بهترPut authenticity verification: در صورت خراب بودن یه فایل بقیه استخراج بشنPut recovery record: در صورت خراب شدن آرشیو Winrar اونو بازیابی کنه
6- از تب Advanced گزینه ی SFX Options رو انتخاب کنین
7- در قسمت Path to extract محل مورد نظر برای استخراج فایلها رو وارد کنین. برای سهولت کار میتونین به محل مورد نظر رفته و آدرس رو از Adressbar کپی کرده و اونو توی برنامه Paste کنین. همینطور میتونین با انتخاب گزینه ی Create in "Program Files" که پیش فرض هم هست، برنامه تون رو توی پوشه ی Program Files ویندوز کپی کنین. البته برای استفاده از این گزینه لازمه در قسمت Path To extract نامی را وارد کنید. در هنگام extract شدن، یک فولدر با نامی که وارد کردید در Program Files ایجاد شده و فایل های شما داخل آن قرار خواهد گرفت. برای مثال اگه گزینه ی گفته شده انتخاب شده باشه و توی باکس هم My Company رو وارد کنین برنامه تون توی آدرس زیر کپی میشه:
C:\Program Files\My Company
در این باکس میتونین از عبارتهای %SYSTEMDRIVE% یا %TEMP% هم استفاده کنین که به معنای "فقط در درایو سیستمی" و "فقط در پوشه ی موقت" هستن.
8- در همین پنجره از تب Advanced میتونین با زدن Add Shortcut برای فایلهای مختلف برنامه مثل اجرایی یا Uninstall توی مسیرهایی که توی برنامه وجود داره Shortcut بسازین. برای اینکار بعد از اینکه Add Shortcut رو زدین اول مسیر مورد نظرتون رو که میتونه Desktop – منوی استارت – Start\All programs و یا اضافه کردن به Startup باشه رو از طریق گزینه های موجود انتخاب کنین.
نکته: تعداد Shortcut ها محدود به یه دونه نیست و میشه چندین Shortcut برای یه فایل نصب ساخت به این صورت که بعد از اتمام کار و زدن OK دوباره Add Shortcut رو بزنین. سپس در قسمت Source file name اسم و پسوند فایل مربوطه رو وارد کنین. مثلا فایل اجرای بازی GTA.exe. اگه فایل مورد نظر توی زیر پوشه ی دیگه ای توی پوشه ی اصلی قرار داشت در کادر Source file name آدرس رو به این صورت وارد کنین: نام فایل \ نام زیر پوشه. برای مثال اگه اسم پوشه ی اصلی Rockstar و اسم زیر پوشه GTA Vice city باشه توی کادر مینویسیم : GTA Vice city\GTA.exe.در قسمت Destination folder میتونین تعیین کنین که فایل Shortcut توی پوشه ای با نام خاصی در محل انتخاب شده ایجاد بشه. برای مثال اگه محل انتخاب شده Desktop و اسم پوشه Game باشه فایل Shortcut روی Desktop و توی پوشه ای به اسم Game ایجاد میشه. در باکس Shortcut description هم میتونین توضیحی وارد کنین تا وقتی ماوس روی فایل Shortcut نگه داشته میشه نشون داده بشه. در باکس Shortcut name هم میتونین یه اسم برای Shortcut انتخاب کنین.
نکته: در این باکس نیازی به وارد کردن پسوند نیست. در آخر هم OK رو بزنین.
9- به تب Modes برین. اصل کار اتوماتیک سازی اینجاست. از قسمت Silent mode گزینه های Hide start dialog و Hide all برای اتوماتیک سازی به کار میرن. اگه Hide start dialog رو انتخاب کنین برنامه برای نصب شدن نیازی به زدن install در پنجره ی نصب نداره اما پنجره تا پایان نصب نشون داده میشه. اما اگه Hide all رو انتخاب کنین علاوه بر نصب خودکار دیگه پنجره ی نصب هم نشون داده نمیشه (این گزینه برای اضافه کردن برنامه به CD ویندوز مناسبه). از قسمت Overwritemode گزینه ی Overwrite all files رو انتخاب کنین تا اگه فایل همنام و تکراری وجود داشت با فایل جدید جایگزین بشه. اگه گزینه ی Skip existing file رو انتخاب کنین در صورتی فایل همنامی وجود داشته باشه بدون اینکه اونو حذف و یا جایگزین کنه فایل جدید رو در کنارش اضافه میکنه (این قسمت بیشتر برای اضافه کردن یکسری فایلها مثل فونت به ویندوز مناسبه البته در همه ی موارد میشه ازش استفاده کرد). بعد از اتمام کار OK رو بزنین.
10- حالا از پنجره ی اصلی به تب Files بروید. از قسمت File paths با دو گزینه ی Do not store paths و store relative path سر رو کار خواهیم داشت. گزینه Do not ... رو در مواقعی انتخاب کنید که درون فولدر برنامه ی شما هیچ زیر فولدری وجود نداشته باشد. در صورتی که برنامه ی پرتابل شما دارای زیر فولدر است گزینه ی store relative path را انتخاب نمایید. گزینه های دیگه اش رو اگه دوست داشتین خودتون امتحان کنین تا فرق این گزینه با بقیه رو متوجه بشین.
11- در انتها دوباره به تب اول General برگردین و برای ساخت فایل نصب OK رو بزنین. حالا میتونین این فایل رو توسط Add-Ons maker به یه Add On تبدیل کرده و با nLite به ویندوزتون اضافه کنین و ازش لذت ببرین.
دقت کنید که باید تک تک، فایل ها به Addon تبدیل شوند و اگه همه ی اونا رو یکجا تبدیل کنید موقع نصب ویندوز Extract نخواهند شد.
* آموزش قرار دادن Screensaver - Font - Wallpaper دلخواه در ویندوز دست ساز
آموزش این دفعه هم ساده و راحته و از نرم افزار Winrar استفاده میشه. این آموزش رو بنا به نظر یکی از دوستان که میخواست بعد از نصب ویندوز دست ساز Wallpaper دلخواه رو قرار بده نوشتم و توی اون به چند مورد مشابه هم اشاره شده.
1- اگه آموزش های قبلی رو خونده باشین روش ساخت فایل نصب خودکار رو یاد گرفتین حالا ما با همون روش میتونیم تصاویر مورد نظرمون رو به ویندوز اضافه کنیم اما برای اینکه این تصاویر در لیست پس زمینه ها قرار بگیره باید چه کار کرد؟ فقط کافیه بعد از انتخاب فایلها برای ساخت فایل نصب آدرس محل استخراج فایلها (Path to extract) رو به صورت زیر مشخص کنین:
%SYSTEMDRIVE%\WINDOWS\Web\Wallpaper
2- اگه میخوایم یه تصویر رو به عنوان پس زمینه قرار بدیم به دو روش میتونیم این کار رو انجام بدیم روش اول از طریق جایگزینی و روش دوم رجیستری . روش رجیستری رو توی ادامه میگم و اما روش جایگزینی:
در صورتی که تصویر شما فرمتی غیر از Bmp دارد، آن را به Bmp تبدیل کرده و با نام Bliss ذخیره کنید. بله درست فهمیدین این اسم همون اسم تصویر پیش فرض بعد از نصب ویندوزه. فقط یادتون نره که برای جایگزین شدن این تصویر با تصویر پیش فرض باید توی قسمت Overwrite mode از تب Modes گزینه ی Overwrite all files رو انتخاب کنین تا Wallpaper پیش فرض تصویر مورد نظر شما بشه.
خب حالا به موارد دیگه اشاره میکنیم که توی اونها هم فقط باید آدرس فایل نصب رو تعیین کنین:
3- اضافه کردن فونت:
بعد از انتخاب فونتها و گذروندن مراحل ساخت فایل نصب خودکار آدرس رو برابر
%SYSTEMDRIVE%\WINDOWS\Fonts
تعیین میکنیم. انتخاب Overwrite all files برای حذف فونتهای تکراری یادتون نره.
4- اضافه کردن Screensaver:
فایلهای Screensaver مورد نظر که باید پسوند scr داشته باشن رو برای ساخت فایل نصب انتخاب میکنیم و این آدرس رو تعیین میکنیم:
%SYSTEMDRIVE%\WINDOWS\SYSTEM32
5- اضافه کردن Skin برای Media player:
فایلهای Skin که پسوند wmz دارن رو انتخاب کنین و این آدرس رو براش میذاریم:
%SYSTEMDRIVE%\Program Files\Windows Media Player\Skins
6- تغییر آیکون های پیش فرض ویندوز:
آیکون های پیش فرض ویندوز توی فایل Shell32.dll هست که شما برای تغییر اون باید فایل Shell32.dll مورد نظر که حاوی آیکون های جدیده رو داشته باشین (برای داشتن این فایل میتونین برنامه ی Vista inspirat رو نصب کنین و فایل مورد نظر رو بردارین). برای اینکار شما باید برای این فایل یه فایل نصب خودکار درست کنین و آدرس:
%SYSTEMDRIVE%\WINDOWS\system32
رو براش وارد کنین. برای جایگزین شدن اون با فایل پیش فرض ویندوز Overwrite all files رو هم فعال کنین. ضمنا توی همه ی این فایل نصب ها Do not store paths رو از یاد نبرین.
نکته: اگه با ساخت فایل نصب آشنایی ندارین آموزش قبلی باعنوان "آموزش ساخت یک SFX با نصب خودکار" رو از همین سایت دانلود کرده و اونو بخونین.
7- برای گذاشتن تصویر قبل از Welcome screen هم اول باید برای تصویر مورد نظرتون یه فایل نصب خودکار درست کنین که توی یه آدرس دلخواه کپی بشه (پیشنهاد: بهتره این آدرس توی درایو سیستمی باشه).
نکته: فایل مورد نظر حتما باید bmp باشه.
بعد از این کار به سراغ رجیستری میریم. وارد Start\Run حالا تایپ کنین Regedit و Enter رو بزنین. حالا این آدرس رو پیدا کنین:
HKEY-USERS\DEFAULT\Control Panel\Desktop
از پنجره ی سمت راست گزینه ی Wallpaper رو انتخاب کنین و توی قسمت Value data آدرس فایل مورد نظر رو به صورت زیر وارد کنین :
اسم و پسوند فایل \ آدرسی که برای فایل نصب وارد کردین
برای مثال C:\WINDOWS\Startup.bmp بعد OK رو بزنین. از سمت چپ روی پوشه Desktop راست کلیک کرده و گزینه ی Export رو انتخاب کنین. حالا یه اسم براش تعیین کنین و اونو توی یه آدرس ذخیره کنین. توجه کنین که قسمت Save as type رو تغییر ندین. روی فایل ذخیره شده راست کلیک کنین و Edit رو انتخاب کنین حالا از پایین این خط:
[HKEY_USERS\.DEFAULT\Control Panel\Desktop]
همه ی خط ها غیر از "Wallpaper" و "OriginalWallpaper" رو حذف کنین و فایل رو ذخیره کنین.
8- و اما روش دوم قرار دادن عکس پس زمینه استفاده از OriginalWallpaper توی همون فایل رجیستری هست که برای این کار هم باید اول برای عکس مورد نظر یه فایل نصب خودکار درست کنیم و اسم و آدرس فایل رو بین " " بنویسیم. برای مثال:
"OriginalWallpaper"="C:\WINDOWS\Startup.bmp"
حالا فایل رو ذخیره کنین.
برای استفاده از این فایل باید اون رو هم به Add on تبدیل کنین و به ویندوز اضافه کنین. نکته ی باقی مونده اینه که این فایل برای اجرا شدن نیاز به تایید داره و نمیشه کاری کرد که بدون تایید به رجیستری اضافه بشه و اگه هم میشه من هنوز یاد نگرفتم ولی بعد از اینکه یاد گرفتم در اولین فرصت اون رو هم بهتون یاد میدم.